Miało być kolejne potwierdzenie przynależności do europejskiej elity, a skończyło się kolejnym rozdziałem w historii polskiej siatkówki. Reprezentacja Polski obroniła tytuł mistrzów Europy, pokonując Francję 3:1. Wilfredo Leon został MVP turnieju, Nikola Grbić najlepszym trenerem, a biało-czerwoni po raz trzeci w historii stanęli na najwyższym stopniu podium europejskiego czempionatu. Jednocześnie dostali bezpośrednią przepustkę na igrzyska olimpijskie w Los Angeles w 2028 roku.
Ale jeśli ktoś po tym turnieju chce sprowadzić całą opowieść do kolejnego złota Polski, przegapi jedną z najciekawszych historii całych mistrzostw. Finlandia zrobiła bowiem coś, czego nie dokonała nigdy wcześniej. Zdobyła pierwszy w swojej historii medal mistrzostw Europy. I zrobiła to w sposób, który trudno nazwać przypadkiem.
Grbić i medalowa rutyna
Kiedy Nikola Grbić obejmował reprezentację Polski w 2022 roku, oczekiwania były ogromne. Od tamtej pory Serb prowadził biało-czerwonych na dziesięciu kolejnych dużych imprezach międzynarodowych. Za każdym razem kończyło się medalem. W kolekcji są już trzy złota i dwa brązy Ligi Narodów, dwa mistrzostwa Europy, srebro oraz brąz mistrzostw świata i przede wszystkim srebro olimpijskie. Po triumfie w Mediolanie bilans zatrzymał się na dziesięciu medalach w dziesięciu turniejach.
To właśnie powtarzalność jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów kadencji Grbicia. Zmieniają się zawodnicy, role i hierarchia. Jedni kończą reprezentacyjną karierę, inni dopiero do niej wchodzą. Pojawiają się kontuzje, zmęczenie i kolejne sezony pełne meczów. A jednak Polska pozostaje w grze o medale.
W 2026 roku było to szczególnie widoczne. Biało-czerwoni rozpoczęli turniej od zwycięstw nad Portugalią, Izraelem, Macedonią Północną i Ukrainą, by w ostatnim meczu grupowym niespodziewanie przegrać z Bułgarią 2:3. Potem jednak nie było już miejsca na potknięcie. Łotwa, Niemcy, Słowenia i wreszcie Francja — cztery kolejne przeszkody i cztery zwycięstwa.
Finał był kwintesencją tej drużyny. Pierwszy set rozstrzygnięty dopiero przy stanie 31:29, drugi wygrany 25:19, chwilowa odpowiedź Francuzów w trzeciej partii i wreszcie dominacja Polski w czwartej — 25:16. Nie był to może najbardziej efektowny mecz w historii reprezentacji, ale był niezwykle dojrzały. Polska potrafiła przetrwać trudne momenty i wykorzystać moment, w którym rywal zaczął tracić kontrolę nad spotkaniem.
Leon znów na pierwszym planie
Symbolicznym zwieńczeniem turnieju była nagroda dla Wilfredo Leona. Przyjmujący został wybrany MVP mistrzostw Europy, powtarzając osiągnięcie z 2023 roku. W drużynie marzeń znalazło się aż czterech Polaków: Leon, Bartłomiej Lemański, Szymon Jakubiszak i Jakub Popiwczak. Nikola Grbić otrzymał natomiast nagrodę dla najlepszego trenera.
Nie oznacza to jednak, że całe mistrzostwa były dla Polski spacerem. Wręcz przeciwnie. W fazie pucharowej zespół musiał zmierzyć się z Niemcami, później ze Słowenią, a na końcu z Francją. Szczególnie półfinał pokazał, jak duży margines bezpieczeństwa miała reprezentacja Grbicia. Słoweńcy zostali pokonani 3:0, a Polska zameldowała się w finale bez straty seta.
Właśnie ta zdolność do podnoszenia poziomu w najważniejszych spotkaniach stała się znakiem rozpoznawczym tej drużyny. Można dyskutować o stylu, można analizować pojedyncze decyzje, ale liczby pozostają bezlitosne: od początku pracy Grbicia każdy wielki turniej kończył się dla Polski medalem.
Wielka niespodzianka dla Finlandii
Jeśli jednak z całych mistrzostw trzeba wybrać jedną drużynę, która najbardziej zaskoczyła europejską siatkówkę, odpowiedź jest oczywista: Finlandia. Finowie przyjechali na EuroVolley bez statusu jednego z głównych kandydatów do medalu. Ich turniejowa droga wyglądała jednak jak gotowy scenariusz sportowego filmu. W ćwierćfinale pokonali Włochów 3:2. Nie byle jakich Włochów — reprezentację będącą aktualnym mistrzem świata. Tym jednym wynikiem Finlandia wywróciła do góry nogami układ sił w turnieju. Potem przyszła porażka z Francją 1:3 w półfinale. Można było przypuszczać, że to koniec bajki. Finlandia miała jednak jeszcze jeden mecz do rozegrania i jeszcze jeden historyczny cel.
Spotkanie ze Słowenią o brąz nie było formalnością. Było próbą charakteru. Finowie wygrali 3:0, a ostatni set zakończyli dopiero przy stanie 29:27. W kluczowych momentach nie spanikowali. Przetrzymali presję, obronili piłkę setową, wykorzystali challenge i po kolejnych meczbolach zamknęli spotkanie. Po raz pierwszy w historii fińskiej siatkówki mężczyzn reprezentacja tego kraju zdobyła medal mistrzostw Europy. To był moment, który wykraczał poza sam wynik. Finlandia poprawiła swoje najlepsze dotychczasowe osiągnięcie — czwarte miejsce z 2007 roku. Co więcej, w tamtej drużynie występował obecny selekcjoner Olli Kunnari. Człowiek, który jako zawodnik był częścią poprzedniej wielkiej fińskiej historii, jako trener poprowadził swój zespół jeszcze dalej. Na uwagę zasługuje także Nooa Marttila. Młody Fin został wybrany do drużyny marzeń mistrzostw Europy jako jeden z najlepszych przyjmujących turnieju, obok Leona. To symboliczne zestawienie dobrze pokazuje, jak daleko zaszła Finlandia w Mediolanie.
Europa zmienia układ sił
Mistrzostwa 2026 zostawiły więc obraz europejskiej siatkówki nieco inny niż ten, do którego przyzwyczailiśmy się w ostatnich latach. Na szczycie wciąż jest Polska. Za jej plecami znalazła się Francja, która do finału dotarła po zwycięstwie nad Finlandią i jako dwukrotny mistrz olimpijski pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla całej Europy. Na podium znalazła się natomiast Finlandia, która wcześniej wyeliminowała Włochów, a w meczu o brąz pokonała Słowenię.
Dla Polski złoto oznaczało coś więcej niż obronę tytułu. Biało-czerwoni zostali pierwszą reprezentacją od Włoch z lat 2003–2005, która zdobyła mistrzostwo Europy dwa razy z rzędu. To trzeci europejski tytuł w historii polskiej męskiej siatkówki, po złotach z 2009 i 2023 roku.
Do tego doszedł awans na igrzyska w Los Angeles. Mistrz Europy otrzymał bezpośrednią kwalifikację olimpijską, więc zwycięstwo nad Francją zamknęło dla Polaków jeden rozdział i jednocześnie otworzyło następny.
Jedni bronią korony, drudzy dopiero ją zdobyli
I właśnie w tym tkwi największa wartość tych mistrzostw. Polska po raz kolejny pokazała, że potrafi utrzymać się na szczycie mimo zmieniających się okoliczności. Finlandia pokazała z kolei, że europejska siatkówka nie jest zamkniętym klubem kilku wielkich reprezentacji. Grbić kończy turniej z kolejnym złotem i kolejnym medalem do imponującej kolekcji. Leon z drugim z rzędu tytułem MVP mistrzostw Europy. Polska z obronionym mistrzostwem i biletem do Los Angeles. A Finlandia? Ona wraca do domu z czymś, czego wcześniej nie miała nigdy. Z brązowym medalem, pokonanymi mistrzami świata i poczuciem, że jej siatkarska opowieść właśnie zaczęła się pisać na nowo.
W Mediolanie jedni potwierdzili swoją pozycję. Inni właśnie ją zbudowali. I być może właśnie dlatego EuroVolley 2026 zapamiętamy nie tylko jako kolejne mistrzostwa wygrane przez Polskę, ale również jako turniej, w którym Finlandia przestała być europejskim outsiderem i po raz pierwszy stanęła na podium.
Źródło zdjęcia: Olga Kręgielska


