Ulice Poznania skrywają w sobie wiele, często makabrycznych historii. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w mieszkaniu na Łazarzu dokonano strasznego odkrycia.
Jan Lange za swoje czyny szybko został okrzyknięty następcą Henriego Désiré Landru – jednego z najsławniejszych francuskich, seryjnych morderców. Jego zbrodnie wstrząsnęły całym społeczeństwem.
Zmiana tożsamości
W 1888 roku we wsi Lubiń przyszedł na świat Jan Lange. Już od najmłodszych lat miewał problemy z prawem, przez co jako młody dorosły postanowił wyjechać z kraju. Pracował jako górnik w Niemczech gdzie poznał swoją pierwszą żonę – Helenę Jarząbek. Jednak w nowym miejscu również nie było mu po drodze z prawem. Za kradzież książeczki oszczędnościowej Jan Lange został skazany na kilka lat więzienia.
Po odsiedzeniu swojego wyroku porzucił swoją żonę i wrócił do Polski. Całkowicie odciął się od poprzedniego życia. Zmienił nie tylko miejsce zamieszkania, ale także całą tożsamość. Od tego momentu przedstawiał się jako Franciszek Lange, używając tożsamości swojego brata, który najprawdopodobniej zmarł jakiś czas wcześniej. W 1919 roku wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie pracował jako kontroler i zamieszkał w Poznaniu. W tym okresie również poznał okolicę wsi Fałkowa, która to okała się kluczowa na przestrzeni dalszych wydarzeń.
Wiecznie zakochany
Jan Lange, posługujący się tożsamością swojego brata, swoich ofiar szukał przez ogłoszenia matrymonialne publikowane w lokalnych gazetach. Szukał głównie kobiet samotnych i majętnych, aby jak najszybciej móc przejąć ich dobytek. Poprzez takie ogłoszenie poznał Marię Gromadzińską, którą omamił i szybko doprowadził do ślubu. Sama ceremonia odbyła się bez udziału bliskich Marii, a ona sama jakiś czas po uroczystości zniknęła bez śladu. Lange tłumaczył jej zniknięcie ucieczką do Belgii, jednak ustalono, że kobieta nigdy nie przekroczyła granicy i do dziś nie wiadomo, co się z nią stało.
Lange krótko po zniknięciu swojej drugiej żony sprzedał mieszkanie i przejął oszczędności Marii. Od tego czasu utrzymywał się głównie z kradzieży i rozbojów. Jego sytuacja życiowa uległa zmianie w 1934 roku, gdy poznał Marię Nowicką, która również dysponowała niemałym majątkiem. Kobieta na co dzień pracowała najpierw w domu konsula w Kopenhadze, a następnie zajmowała stanowisko gospodyni domowej w domu państwa Turnów. Pomimo wątpliwości Marii wobec Jana końcowo zgodziła się na małżeństwo z nowo poznanym kawalerem. Swój związek sfinalizowali w czerwcu po zaledwie 2 tygodniach znajomości. Podobnie jak przy poprzednim związku, rodzinna panny młodej nie była obecna przy ceremonii zaślubin, z powodu przesunięcia uroczystości przez Langego o 3 godziny wcześniej, niż pierwotnie zakładano.
Ogień nie wszystko pochłonie
Szczęście nowej pary młodej nie trwało długo. Na początku sierpnia w kamienicy przy ulicy Mateckiego 4 doszło do okrutnej zbrodni. Jak zeznał sam Lange, do zabójstwa doszło w afekcie podczas sprzeczki pomiędzy małżonkami, podczas której miał on uderzyć swoją żonę drewnianym krzesłem w głowę, doprowadzając do śmierci. W chwili zabójstwa w mieszkaniu nie było nikogo, a sam morderca szybko przystąpił do usuwania dowodów swojego czynu. Dbając o każdy szczegół, Lange rozebrał się do naga, aby nie pobrudzić swoich ubrań krwią. i przystąpił do palenia w piecu kaflowym odrąbanych części ciała swojej żony. Pozostały tułów kobiety spakował do walizki szczelnie obłożonej starymi sukienkami i gazetami.
W dalszym procesie pozbycia się zwłok Lange poprosił swojego syna o pomoc w spaleniu „starej komunistycznej prasy”, na co niczego nieświadomy syn się zgodził. Wyruszyli oni w drogę pociągiem do Fałkowa – niewielkiej wsi położonej w powiecie gnieźnieńskim. Swoim zachowaniem zwrócili uwagę zawiadowcy stacji – Bronisława Zugehoer’a, który zapamiętał wygląd obu mężczyzn i nazwisko wypisane na plakietce przyczepionej do walizki. Chwilę po przybyciu Langego i jego syna do wsi, w odległości zaledwie 2 km od stacji kolejowej wybuchł pożar. Okoliczni mieszkańcy szybko ruszyli do gaszenia powstałego pożaru, jednak na miejscu zdziwił ich widok dwóch mężczyzn, którzy – zamiast gasić zaprószony ogień – jeszcze bardziej go podsycali. Jednak gdy zobaczyli zbierający się tłum, uciekli z miejsca pożaru.
Przy oględzinach pogorzeliska odnaleziono części metalowego zamka podobnego do tych stosowanych w walizkach podróżnych, jednak nie był to koniec dziwnych znalezisk. Odkryto również szczątki, które początkowo zostały rozpoznane jako szczątki pochodzące od świni, lecz po głębszej analizie stwierdzono, że szczątki te są częściami ludzkiego ciała.
Odkrycie prawdy
Niedługo po makabrycznym odkryciu ze stacji kolejowej w Fałkowie, ponownie zjawili się dwaj elegancko ubrani mężczyźni. Jednakże tym razem brakowało im walizek, które wcześniej z sobą przywieźli. Zawiadowca stacji natychmiast poinformował lokalnych funkcjonariuszy policji o swoich podejrzeniach wobec podróżujących. Jana Lange razem z synem aresztowano na peronie w Gnieźnie.
W trakcie przesłuchania Lange od razu przyznał się do zamordowania swojej żony. Jak sam twierdził, „żona ciągle go denerwowała”, dlatego postanowił się jej pozbyć. Jak możemy przeczytać w „Tajnym Detektywie”, Jan podczas wizji lokalnej śmiało i bez zawahania opowiadał o szczegółach dokonanej przez niego zbrodni. W toku śledztwa dowiedziono, że motyw podany przez sprawcę nie był prawdziwy. Przy morderstwie swojej żony Lange miał kierować się głównie kwestiami finansowymi.
Końcowo Jan Lange, ochrzczony przez media mianem „Żonobójcy z Łazarza”, został skazany na karę śmierci przez powieszenie. Jednak na mocy amnestii w 1935 roku zamieniono karę śmierci na dożywotnie więzienie. Jego postać wpisała się w karty historii jako jeden z najbardziej bezwzględnych morderców międzywojennej Polski.
Źródło zdjęcia: Gazeta „Tajny detektyw”


